• THI CÔNG SƠN

Chuẩn Bị Bề Mặt

CHUẨN BỊ BỀ MẶT

Đối với mỗi hệ sơn, việc chuẩn bị bề mặt hết sức quan trọng là yếu tố để xác định hiệu quả chất lượng của hệ sơn. Các phương pháp chuẩn bị bề mặt là khác nhau phụ thuộc vào từng hệ sơn và bề mặt của vật liệu nền. Bề mặt có thể là thép, thép mạ kẽm, nhôm, bê tông hoặc gỗ. Đối với mỗi bề mặt thì chuẩn bị và xử lý là khác nhau.

1. VẬT LIỆU NỀN LÀ THÉP

 


 

Nhiều phương pháp chuẩn bị bề mặt được sử dụng như : tẩy dầu mỡ, phun nước áp lực cao, các dụng cụ bằng tay, bằng máy, phương pháp bắn vào bề mặt…Tẩy dầu mỡ được thực hiện để loại bỏ tất cả dầu và mỡ bôi trơn trước khi làm sạch bằng tay hoặc phương pháp bắn. Phương pháp phổ biến nhất là bằng cách rửa dung môi sau đó lau khô bằng giẻ sạch. Một phương pháp dùng chất tẩy thích hợp cũng có thể được sử dụng, sau đó dùng nước sạch để loại bỏ các vết bám của chất tẩy rửa.
Dưới đây là các tiêu chuẩn quan trọng về chuẩn bị bề mặt được áp dụng phổ biến trên toàn thế giới :
1. Swedish Standard SIS 05 59 00 – 1967 ( Pictorial Surface Preparation Standards for Painting Steel Surface).
2. Steel Structures Painting Council (SSPC), U.S.A.
3. British Standards Institution – Surface Finish of Blast Cleaned Steel for Painting (BS 4232).
4. International Standard ISO 8501-1 : 2007.

Trừ tiêu chuẩn BS 4232, tất cả các tiêu chuẩn khác xem xét tình trạng của bề mặt thép để sơn được phân loại theo các cấp độ khác nhau là A, B, C và D.
A Bề mặt thép được bao bọc toàn bộ bởi một lớp áo tôn và có rất ít rỉ.
B Bề mặt thép bắt đầu rỉ và lớp áo tôn bắt đầu bong tróc.
C Bề mặt thép đã tróc hết lớp áo tôn, nhưng các lỗ rỗ vẫn khó nhận biết bằng mắt thường.
D  Bề mặt thép đã rỉ và các lỗ rỗ đã nhận biết được bằng mắt thường.

Chuẩn bị bề mặt kim loại trước khi sơn là một công việc cực kỳ quan trọng, nếu bề mặt được chuẩn bị tốt thì màn sơn sẽ bám dính tốt vào bề mặt nền do đó nâng cao được chất lượng và tuổi thọ của màng sơn. Ngược lại nếu chuẩn bị bề mặt không tốt thì màng sơn sẽ nhanh chóng bị bong tróc, gây phá hủy bề mặt nền, do đó chuẩn bị bề mặt nền cần phải theo đúng trình tự sau:

Đối với bề mặt thép mới

Bề mặt thép mới


Các bước chuẩn bị được tiến hành theo trình tự sau:

- Dùng giẻ tẩm dung môi (xăng hoặc một số dung môi mạnh khác) để tẩy sạch các lớp dầu mỡ bám trên bề mặt thép.

- Dùng vòi phun nước để tẩy sạch các cặn bẩn (đất, cát, bùn..) sau đó làm khô bằng giẻ lau hoặc thổi khí nén.

- Cuối cùng: Dùng súng phun cát, máy mài hoặc giấy nhám để tẩy các gỉ sét, vẩy hàn… sau đó được làm sạch lại bằng giẻ lau hoặc khí nén.

Một điểm cần lưu ý là: Bề mặt thép sau khi làm sạch theo các bước trên đây sẽ bị gỉ sét trở lại rất nhanh chóng. Vì vậy phải sơn ngay càng sớm càng tốt một lớp sơn chống gỉ để bảo vệ bề mặt bề mặt vừa mới được làm sạch khỏi bị gỉ sét trở lại.

Đối với bề mặt có lớp sơn cũ và bề mặt đã bị gỉ sét nhiều

Bề mặt đã bị gỉ sét


- Dung giẻ tẩm dung môi (xăng hoặc một số dung môi mạnh khác) để tẩy sạch các lớp dầu mỡ bám trên bề mặt thép.
- Dùng vòi phun nước để tẩy sạch các cặn bẩn (đất, cát, bùn..) sau đó làm khô bagwf giẻ lau hoặc thổi khí nén.

- Dùng nạo hoặc phun nước áp lực cao để để loại bỏ bớt lớp gỉ.

- Cuối cùng: Dùng súng phun cát, máy mài hoặc giấy nhám…để tẩy hết lớp sơn cũ hoặc các vết gỉ, vẩy hàn…sau đó được làm sạch lại bằng giẻ lau hoặc khí nén và phải được sơn ngay một lớp sơn chống gỉ.


Chuẩn bị bề mặt thứ cấp
Vì một lý do nào đó như phải cắt, hàn, vá bổ sung, sửa chữa, sửa chữa cục bộ mà khi đã sơn xong một lớp chống gỉ, người sử dụng chưa có điều kiện sơn ngay một lớp sơn tiếp theo. Vì vậy, sau khi các công việc cắt, hàn vá, sửa chữa cục bộ được hoàn tất, các bước chuẩn bị cho lớp sơn tiếp theo được tiến hành như sau:

- Dùng máy mài, bàn chảy sắt, nạo… để tẩy sạch các vẩy hàn, lớp sơn bị cháy do hàn cắt, lớp sơn bị hư hỏng do gia công cơ khí… sau đó dung chổi sơn để dặm vá ngay khu vực đó bằng một lớp sơn chống gỉ, để cho lớp sơn khô hoàn toàn.

- Dùng giẻ tẩm dung môi lau sạch các vết dầu, mỡ, sau đó dung vòi phun nước để tẩy sạch các cặn bẩn. Dùng giẻ lau khô hoặc khí nén để làm khô bề mặt trước khi sơn lớp sơn kế tiếp.

2. VẬT LIỆU NỀN LÀ THÉP MẠ KẼM VÀ NHÔM:
 

Kim loại mạ kẽm cũng như nhôm hiện thời là những bề mặt rất khó để sơn bởi những vấn đề liên quan đến khả năng bám dính của hệ sơn lên trên bề mặt đó. Vì vậy nó cần một lớp lót mồi (nên sử dụng sơn gốc Epoxy hoặc gốc cao su) được sơn lên bề mặt đó để loại bỏ dầu mỡ trước khi thi công một hệ sơn phù hợp. Lớp sơn lót mồi này đảm bảo chắc chắn sự bám dính của cả hệ sơn lên bề mặt. 

3. VẬT LIỆU NỀN LÀ GỖ :

 


Gỗ thường được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp đóng mới tàu thuyền – như cột buồm, tay bánh lái, mái chèo, thân vỏ tàu. Một chiếc tàu gỗ được bảo trì tốt sẽ kéo dài thời gian sử dụng lâu hơn. Trong mọi trường hợp, chuẩn bị bề mặt tốt là điều cần thiết để cho hiệu quả tối ưu.
Gỗ mới
Tùy thuộc vào loại gỗ được sử dụng bởi các nhà sản xuất, mà dầu từ gỗ phải được loại bỏ trước khi chuẩn bị bề mặt. Những chất ô nhiễm sẽ gây hại đến khả năng bám dính của hệ sơn.
Gỗ có lớp sơn cũ/gần nhất
Việc loại bỏ tất cả các dầu, mỡ, chất béo và các chất ô nhiễm khác là cần thiết trước khi thực hiện các phương pháp chuẩn bị bề mặt nào. Trong hầu hết các trường hợp, các lớp sơn hiện thời cần phải được loại bỏ hoàn toàn để đảm bảo hiệu quả của hệ sơn mới.
Sự chuẩn bị bề mặt
Loại bỏ dầu
Đối với các bề mặt gỗ dầu như gỗ Tếch, bề mặt gỗ cần phải :
• Lau chùi bằng những dung môi phù hợp để loại bỏ những vết dầu
• Dùng cát khô để làm sạch, làm cho bề mặt phẳng mịn
• Làm khô lại bề mặt trước khi sơn
• Đảm bảo rằng cát và bụi đã được loại bỏ
Xử lý các khuyết tật
Các điểm khuyết tật cần phải giải quyết bằng các cách sau :
• Bào mài bề mặt kỹ lưỡng cho sạch sẽ, bằng phẳng
• Loại bỏ tất cả bụi để chà nhám
• Loại bỏ tất cả dầu bằng cách lau chùi bằng các dung môi thích hợp nếu cần thiết


4. VẬT LIỆU NỀN LÀ BÊ TÔNG

 

       
Mục đích của phần này là cung cấp thông tin về sự chuẩn bị bề mặt cho bê tông, mới và cũ, loại bỏ các hơi thoát ra và các hóa chất, và các công cụ xử lý bề mặt.
Kết cấu của bê tông thường được dùng để ngăn chặn các loại chất lỏng khác nhau – nước thường, nước biển, nước uống và nước thải. Các chất ăn mòn này có thể phản ứng với bê tông và làm hư hỏng. Trong mọi trường hợp, chuẩn bị bề mặt tốt là điều cần thiết để cho hiệu quả tối ưu.
Bê tông mới
Bê tông mới làm phải được để đóng cứng ít nhất là 28 ngày trước khi sơn – độ ẩm của bê tông phải nhỏ hơn 4% theo khối lượng. Sự thoát ra của nước dư thừa phụ thuộc vào :
• Chiều dày của bê tông.
• Theo mùa.
• Nhiệt độ và độ ẩm tương đối của môi trường.
• Điều kiện thông gió hiện tại.
Độ ẩm của bê tông phải luôn được kiểm tra, điều này có thể thực hiện được với một thiết bị đo điện tử gọi là Protimeter. Sử dụng kết hợp theo các quy trình kỹ thuật của nhà sản xuất.
Bê tông mới có các chất thoát ra (các loại ván dầu, các hợp chất đóng cứng) tồn tại trên bề mặt. Sự hiện diện của chúng trên bề mặt bê tông ở dạng những giọt nước hoặc cả màng mỏng. Những tạp chất bẩn này sẽ làm nguy hại đến sự bám dính của lớp sơn trên bề mặt bê tông và nó phải được loại bỏ trước khi thực hiện xử lý bề mặt.
Bê tông cũ
Việc loại bỏ tất cả các dầu, mỡ, chất béo và các chất ô nhiễm khác là cần thiết trước khi thực hiện các phương pháp chuẩn bị bề mặt nào. Trong hầu hết các trường hợp, các lớp sơn hiện thời cần phải được loại bỏ hoàn toàn để đảm bảo hiệu quả của hệ sơn mới.

Lưu ý chuẩn bị bề mặt trước khi thi công: Phải sử dụng máy chà để loại bỏ các khuyết tật và lớp hồ dầu trên mặt nền. Đảm bảo cho lớp sơn lót có thể thẩm thấu và bám dính tốt lên bề mặt.